Gedeelde belangen van mediabedrijven krijgen vorm in Designing the Daily Digital

Mediaminister Plasterk heeft vorig jaar geld beschikbaar gesteld voor innovatie bij de pers. ‘Maar eigenlijk is het een zaak voor de hele mediawereld’, zegt Anke Eyck, verbonden aan het 3D-project en aan de Hogeschool Zuyd. Kranten, omroepen en andere betrokkenen hebben een aantal gedeelde belangen, benadrukt ze. ‘Auteursrecht op internet bijvoorbeeld is een lastig probleem voor iedereen. Verdienmodellen ook, al speelt dat misschien voor de publieke omroep minder een rol. We willen allemaal kwaliteitsjournalistiek kunnen aanbieden. En de vraag hoe je het beste kunt innoveren. Met alle winden meewaaien, of liever een eigen plan trekken?’

 

Gebruikersonderzoek

De zoveelste praatclub die vooral luchtkastelen bouwt? Zeker niet volgens Eyck. ‘We willen het heel concreet maken. Voor het bepalen van een innovatiestrategie is de gezamenlijke agenda opgesteld. Verder maakt TNO een innovatiemonitor, die in kaart brengt wat mediabedrijven op het moment doen, wat de knelpunten zijn en hoe daarmee wordt omgegaan. Binnenkort organiseren we een workshop met voorbeelden van nieuwe projecten. Verdienmodellen worden bekeken door de Hogeschool Utrecht. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om rekenmodellen die je vertellen waarmee je bij nieuwe activiteiten rekening moet houden en wat het kan opleveren. En vanuit de Hogeschool Zuyd zijn we bezig met gebruikersonderzoek. Je kunt van alles bedenken, maar wat vinden de gebruikers ervan? Wat is bijvoorbeeld hun patroon van nieuwsconsumptie?’

 

Mobiele applicaties

Eyck heeft net een onderzoek afgerond naar nieuwsconsumptie op de iPhone, dat ze op 24 februari in Utrecht zal presenteren op een workshop over mobiele applicaties. Hoewel het onderzoek beperkt van opzet was (ze ondervroeg veertien iPhone-gebruikers en deed een analyse van internetreviews van applicaties), heeft het volgens haar toch bruikbare aanwijzingen opgeleverd. ‘Nieuwsconsumptie op de mobiele telefoon is een pauzemoment in de dag, een manier om even snel op de hoogte te komen van wat er gebeurt. Bijvoorbeeld via Nu.nl of NOS Teletekst. Mensen gebruiken ook Twitter veel voor nieuws, naast de sociale aspecten ervan. Of ze er ook voor willen betalen, is moeilijker te zeggen. Het gewone korte, snelle nieuws moet gratis zijn. Maar voor bijvoorbeeld specifiek nieuws, sport, cultuur, opinie of kwaliteitsjournalistiek hebben ze eventueel wel geld over.’

 

Iteratief

Nieuws op mobiele telefoons, en dan bepaald niet alleen de iPhone, is één van de dingen waar hoofd NOS Nieuwe Media Roeland Stekelenburg dagelijks mee bezig is. Net als innovatie. ‘Innoveren is een iteratief proces’, zegt hij. ‘Het is iets dat telkens terugkomt. Het mobiele platform staat al lang hoog op onze agenda. We streamen nu bijvoorbeeld alle programma’s van de NOS tijdens de Spelen in Vancouver op Nederland 1 op onze mobiele site m.nos.nl, zodat je die gewoon ‘s ochtends in de trein kunt kijken. We streamen sinds kort ook permanent de themakanalen Journaal24 en Politiek24.’

De mobiele site van de NOS verandert regelmatig. ‘We doen nieuwe kennis op en passen die toe. Aanvankelijk stond alles bij elkaar op één website, maar dat was erg veel informatie bijeen. Dat trekken we nu uit elkaar met onder meer een aparte site voor nieuws en sport. We dachten ook dat het handig zou zijn om zoveel mogelijk in één applicatie te stoppen. Maar dat vinden mensen helemaal niet prettig, ze willen liever kiezen tussen simpele applicaties met één functie.’

 

Samenwerking

Het mobiele platform is volgens Stekelenburg enorm belangrijk. ‘Onze mobiele site hoort nu al tot de meest geraadpleegde websites van de publieke omroep. In januari had m.nos.nl 265.000 unieke bezoekers.’ Kritiek dat de NOS de markt verstoort, wijst Stekelenburg van de hand. ‘Mobiel is al lang rendabel, kijk maar naar Sanoma en Ilse Media.’

Bovendien ziet hij geen eind aan de groei van mobiele mediaconsumptie. ‘Ik verwacht veel van de nieuwe tablets, zoals de iPad. Handig voor bijvoorbeeld lurkers, mensen die onder andere sociale media volgen zonder er zelf heel actief mee bezig te zijn. En studenten, want studieboeken zijn verouderd zodra je ze koopt.’

Video kan ook een aanknopingspunt zijn voor innovatieve samenwerking tussen omroepen en kranten denkt Stekelenburg. ‘Kranten zijn goed in achtergrondjournalistiek, doorwrochte stukken die de diepte ingaan. Op onze site zul je geen lange artikelen tegenkomen. Toch zie je dat unique selling point niet terug op krantensites. We zouden onze content en die van de kranten met elkaar kunnen verbinden. Geef tags aan berichten, zodat je als gebruiker makkelijk andere gerelateerde verhalen vindt, compleet met video van ons. Zo kun je hele dossiers maken.’

 

Plicht

Videobeelden van publieke omroepen op krantensites plaatsen, is eerder door NPO-voorzitter Henk Hagoort geopperd. Maar videofragmenten zouden vooral bezoekers naar omroepsites trekken. Onzin, vindt Stekelenburg. ‘Wij zijn niet uit op extra bereik. Het is goed dat er wordt gepraat over de vraag of wij als publieke omroep bepaalde activiteiten moeten ontplooien. Maar nu komt zelfs ter discussie te staan of we wel nieuws moeten brengen op nieuwe media. Dat vind ik gevaarlijk, de publieke informatievoorziening is een pijler van de democratie.’

Stekelenburg gaat liever uit van de gedeelde belangen van kranten en omroepen. ‘We moeten gezamenlijk kwalitatief hoogstaande journalistiek overeind houden.’ Innoveren is wat hem betreft ook een gezamenlijke noodzaak. ‘Zelf hebben we bij de NOS een verandering doorgemaakt van een aanbod gestuurde organisatie naar een mediabedrijf dat het publiek centraal stelt. We zijn aanwezig op nieuwe kanalen, we hebben NOS Ooggetuige opgezet, waar mensen foto’s op kunnen plaatsen van gebeurtenissen die ze hebben gezien, en we hebben nu ook NOS Net, waarop iedereen zijn kennis kan delen. Alle ervaringen die we hebben opgedaan willen wij op onze beurt met andere mediabedrijven delen. Dat zijn we als publieke organisatie verplicht.’

 

Bas Nieuwenhuijsen 

 

Zie ook www.dailydigitaldesign.com