NPS, RVU en Teleac streven naar fusie op 1 september

De plannen voor een fusie tussen de drie taakomroepen NPS, RVU en Teleac zijn op hoofdlijnen klaar en gepresenteerd. De Raden van Toezicht hebben hun instemming gegeven en de medewerkers zijn volgens hun OR-vertegenwoordigers overwegend positief. Als alles volgens verwachting verloopt, is de fusie op 1 september een feit.

De fusie heeft overwegend voordelen volgens NPS-directeur Joop Daalmeijer: ‘Door de samenvoeging van backoffices kunnen we veel geld besparen. Straks hebben we bijvoorbeeld nog maar één administratie, één juridische zaken en één afdeling inkoop nodig in plaats van drie. Het geld dat we per september door de bezuinigingen en lagere kostennormen binnen de publieke omroep kwijtraken, kunnen we daarmee gedeeltelijk compenseren. We kunnen zo blijven doen waar het om draait: programma’s maken.’

De keerzijde van de fusie is een verlies van arbeidsplaatsen. Hoeveel en waar precies is nog niet precies bekend. Daalmeijer: ‘Het grootste verlies van arbeidsplaatsen is echter niet te wijten aan de fusie zelf, maar vooral aan de reorganisatie die we ook zonder fusie zouden moeten doorvoeren.’

Vooralsnog is het de bedoeling dat bestaande programma’s gehandhaafd blijven. ‘We gaan ze wel clusteren. Sesamstraat en Klokhuis zouden bijvoorbeeld onderdeel kunnen zijn van een programma-afdeling Jeugdeducatie. Dit biedt mogelijkheden tot samenwerking en creatieve kruisbestuiving.’ Verder ziet Daalmeijer een voordeel in een krachtiger organisatie die daardoor ook politiek en binnen de publieke omroep meer stem heeft. ‘Het is ook leuk om een pioniersfunctie te vervullen.’

Nu al willen NPS, RVU en Teleac de ontdekte financiële voordelen delen. ‘Momenteel zijn we in gesprek met de vier kleine 2.42-omroepen (de vroegere 39F): BOS, Joodse omroep, NMO en OHM over samenwerking op het gebied van onder meer juridische zaken, intekenen en het digitaliseren van programma’s.’

Praktische stappen

Nu de hoofdlijnennotie positief is ontvangen, resten alleen nog de noodzakelijke praktische stappen om tot de daadwerkelijke fusie te komen. Daalmeijer: ‘Tot 1 april houden we ons bezig met het verder uitwerken van de plannen. We hebben daarvoor verschillende werkgroepen geformeerd. Deze buigen zich over de vraag hoe de nieuwe organisatie eruit moet gaan zien op het gebied van onder meer programma’s, inkoop, huisvesting, ict en personeel. Ook de OR stelt deze maand nog vragen over de notitie. Na 1 april volgt er een formeel traject dat moet resulteren in de aktes van oprichting in mei. Eind mei houden we vervolgens een bijeenkomst met de medewerkers over het nieuwe plaatje en de personele consequenties. Vervolgens kunnen we starten met de bouw en invulling van de organisatie.’ Op 1 september moet de nieuwe omroep een feit zijn. Dat wil zeggen, dan wordt er waarschijnlijk eerst een tussenstichting voor de nieuwe organisatie opgericht. Daalmeijer: ‘We zijn pas formeel een nieuwe omroep als de Mediawet is aangepast en dat is naar verwachting op z’n vroegst per 1 januari 2011.’  

Tijd

Enkele jaren geleden hebben RVU en Teleac al de mogelijkheden van samenwerking onderzocht. Dat is toen niet doorgegaan. ‘Nu is de tijd rijp’, stelt Teleac-directeur Aart van der Want: ‘Er waren diverse signalen die uiteindelijk leidden tot de eerste gesprekken in september 2009. Zo wordt al tijden geklaagd over de moeilijke bestuurbaarheid van een publieke omroep die uit te veel verschillende organisaties zou bestaan. Zoals bekend willen we in 2015 terug naar 15 omroepen. Dan was er voorjaar 2009 het eindrapport van de Visitatiecommissie landelijke publieke omroep waarin werd aangedrongen op de wenselijke fusie tussen de twee educatieve omroepen RVU en Teleac of tussen NPS en RVU. En dan spelen ook de lagere kostennormen en bezuinigingen, waardoor we per 1 september minder geld krijgen en moeten reorganiseren. Het lag voor de hand dat we in gesprek raakten. De afgelopen maanden hebben we alle mogelijke knelpunten en voordelen doorgenomen. Daaruit volgde een voorgenomen besluit tot fusie waar we helemaal achter kunnen staan.’

De belangen van de medewerkers wegen zwaar. ‘Het goede nieuws is dat het een leuke organisatie is om voor te werken, met nieuwe mogelijkheden’, stelt Van der Want. ‘Het slechte nieuws is dat het niet is weggelegd voor iedereen die er nu werkt.’ De fusie betekent een samenvoeging van verschillende culturen en tradities. ‘De NPS kent een journalistieke traditie en Teleac/RVU een educatieve. In een journalistieke traditie is onafhankelijkheid belangrijk, terwijl wij gebaat zijn bij betrokkenheid van de scholen. Teleac heeft binnen de fusie geregeld dat we de binding met de diverse educatieve achterbannen kunnen handhaven en ons onderzoek naar het educatieve effect van onze programma’s kunnen blijven doen. Verder is afgesproken dat we gaan samenwerken, zonder onze eigenheid te verliezen, want School-TV mag geen Klokhuis worden en andersom. Maar NOVA zou bijvoorbeeld wel onze wetenschapsredactie kunnen inzetten. Over het spanningsveld tussen eigenheid en samenwerken hebben we goede afspraken gemaakt. Want het risico bestaat dat programmamakers er vooral voor kiezen vanaf een eigen eilandje te opereren.’

Naam

RVU-directeur Ben Groenendijk is blij met de ontwikkelingen: ‘RVU is een hele kleine organisatie. En dus ook kwetsbaar. Door een fusie worden we sterker. Een ander positief effect van een grotere organisatie is dat de medewerkers van RVU meer ontplooiingsmogelijkheden krijgen.’ Geen angst om ondergesneeuwd te raken? ‘Het draait om onze programma’s en het gedachtegoed erachter. We hebben ons ervan verzekerd dat die bewaard blijven. Verder willen we ervoor waken dat de organisatie geen logge bureaucratie wordt. Bij de RVU zijn we nu gewend aan snel schakelen, korte lijnen en een informele sfeer. Dat willen we graag zo houden.’ Gaan de drie organisaties verder onder één naam of behoudt ieder zijn eigen identiteit? Daalmeijer is duidelijk: de programma’s zijn de merken die behouden moeten blijven en de organisaties kunnen gaan werken onder één naam. Groenendijk kan zich hierin vinden, maar wil wel eerst de kracht van bestaande merken goed onderzoeken. Van der Want onthoudt zich diplomatiek van commentaar: ‘Over de merkenkwestie moet nog een beslissing worden genomen.’

Ellen Röling